Wim wist het pas nog heel zeker: nu het wat kouder was fietste hij 5 kilometer per uur minder snel. Herkenbaar? Ik heb zelf ook altijd het gevoel dat het in het koude seizoen allemaal iets minder vlot gaat. "Dikke lucht", wordt er dan geroepen. "De moleculen zitten dan dichter op elkaar, en daardoor moet je met je fiets harder duwen om erdoorheen te komen.".
Maar klopt dat? Ik heb geen mogelijkheid om die luchtmoleculen langs de meetlat te leggen. Of wacht eens.....de bekende Kreuzotter calculator kent óók dit kunstje.
Stel je voor je fietst, in je velomobiel, op de hoogste berijdbare pas ter wereld: de Khardung La (5539 m). Je hebt goede benen en trapt een mooie 160 Watt weg; ondanks de letterlijk adembenemende uitzichten. Het is de allermooiste dag van het Himalaya zomerseizoen. De bergvinken buitelen door het gras, de zon staat hoog aan de hemel en het is 20 graden. Zo warm was het hier nog nooit. Je kijkt op je teller en ziet daar een mooie 41,4 km per uur staan. En je bent heel tevreden met jezelf.
 |
| de Khardung La (foto wikipedia.org). |
Dan duik je een lange tunnel in. Er gebeurt iets vreemds. Iets dat alleen maar in semi-wetenschappelijke internetschrijfsels op blogs als "Mooi Geel Is Niet Lelijk" kan gebeuren. Je wordt even duizelig maar dan fiets je die tunnel gelukkig weer uit.
Het is ineens ijskoud: de temperatuur is 30 graden gedaald en je bevindt je vele meters onder zeeniveau. Met de moed der wanhoop, wat moet je anders, trap je door met diezelfde 160 Watt. De hele omgeving is ook ineens heel anders. Het lijkt verdorie de polder van Flevoland wel! En je snelheid, waar is die ineens? Op je teller staat nog maar een schamele 35,7 kilometer per uur. Het is de magie van hoogte en temperatuur die deze velonaut parten speelt. Zo simpel is het.
| -10 m | zeeniveau | 1000 m | 2000 m | 3000 m | 4000 m | 5000 m | |
| 20 graden | 36,5 | 36,6 | 37,5 | 38,5 | 39,5 | 40,4 | 41,4 |
| 10 graden | 36,3 | 36,3 | 37,3 | 38,2 | 39,2 | 40,1 | 41,1 |
| vriespunt | 36,0 | 36,0 | 37,0 | 38,0 | 38,9 | 39,9 | 40,8 |
| -10 graden | 35,7 | 35,7 | 36,7 | 37,7 | 38,6 | 39,6 | 40,5 |
Tabel gebaseerd op Kreuzotter met hoogte vs. temperatuur vs. snelheid.
Voor ons in het pannenkoekplatte Nederland betekent dit dat Wim een verschil zouden ervaren van slechts 1 kilometer per uur tussen een warme zomerdag en een ijskoude winterdag. Maar dan hebben we buiten andere belangrijke factoren gerekend....
Toen ik deze week in Dronten was deed Allert mij haarfijn uit de doeken dat de rolweerstand, volgens allerlei metingen, bij koude een misschien wel grotere invloed zou kunnen hebben dan die plakkende luchtmoleculen. Komen daar dan die resterende kilometers van Wim vandaan die ik nog miste?
Maar daar ga ik hier dus niets over zeggen. Want dan worden de bandenliefhebbers wakker. En die willen dan eindeloze roltests van alle banden bij alle temperaturen zowel in de polders als in de Limburgse bergen, en dat wil ik die andere Wim niet aandoen ;-).
We zullen misschien maar gewoon moeten accepteren dat die winterse traagheid vooral tussen onze oren zit. Het is toch het seizoen waarin alles tot stilstand komt; pas in het voorjaar kan ook de snelheid weer uitlopen.
Dat kunnen we niet testen of meten en dat maakt het juist makkelijk om die winterse traagheid gewoon maar te nemen zoals ie is...
